Alphons Volders

Kunstenaar / Restaurateur

Alphons Volders (1894-1974) staat tegenwoordig bij velen vooral bekend als restaurateur, maar was ook een zeer begaafd (pen)tekenaar, schilder en aquarellist. Hij tekende en schilderde (bos)landschappen, portretten en kustgezichten.

De basis van zijn carrière werd mede gelegd in Meerssen, waar hij tijdens de Eerste Wereldoorlog deel uit maakte van de Meerssense School. Hij was onder andere goed bevriend met Charles Eyck, Herman Koch, Jan van Puijenbroeck en Willem van Konijnenburg.

 

Draagt hetgeen heilig is, niet uit de tempel naar het luidruchtig marktgekrijs. Laat de tempeldeuren gesloten, bewaakt het heiligste bezit en de gemeenschap zal met geloof en scheppende macht verrijkt blijven.

(Levensmotto van Alphons Volders,
naar een citaat van Willem van Konijnenburg)

 

De jonge jaren

Alphons Volders werd op 24 februari 1894 in Meerssen geboren als zoon van Johannes Hubertus Volders en Maria Josepha Dols. Vader Volders was winkelier.

De familie Volders verhuisde kort na de geboorte van Alphons naar Kerkrade, maar keerde in 1898 weer terug naar Meerssen en vestigde zich dicht bij de geboortehuizen van Charles Eyck en Herman Koch. Tussen de drie zou een levenslange vriendschap ontstaan. In zijn atelier had Alphons Volders een ets van Charles Eyck hangen van een avondstemming aan de Geulle.

FamilieVolders

De familie Volders met Alphons staand, 2de van links. © Archief Alphons Volders

 

Eyck_AvondstemmingAanDeGeul

Charles Eyck, Avondstemming aan de Geul. © Archief Alphons Volders

Opleiding

Alphons Volders kwam uit een familie waar kunst, literatuur en onderwijs al een zekere traditie kenden. Oom Josef was schilder van vooral religieuze taferelen. Andere familieleden waren leraar, koster en organist.

Voor en na de Eerste Wereldoorlog studeerde Alphons in Luik aan de avondschool Saint Luc. Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 betekende dat Volders zijn studie in Luik moest afbreken; hij keerde terug naar Meerssen. In 1915 werkte hij - evenals Charles Eyck - als huisschilder en decorateur bij Jean Wingen in Maastricht.

Tekenen in het donker

Uit de periode voor de Eerste Wereldoorlog is een heel oeuvre aan grottekeningen van Alphons Volders bewaard gebleven in de Schenkgroeve in Meerssen. Diverse leden van de familie Volders hebben de Schenkgroeve bezocht en er de blanke mergelwanden gebruikten om hun artistieke vaardigheden te oefenen.

In 1908 komen we al een Jan Volders tegen die tekeningen maakt in de groeve. Vier jaar later kwam ook Alphons in de ondergrond zijn kunsten aan het donker toevertrouwen. De meeste tekeningen dateren uit 1913. Alphons nam tijdens zijn ondergrondse tochten ook Charles Eyck geregeld mee. Later zou Volders ook in de Valkenburgse gemeentegrot prachtige tekeningen maken.

Via Charles Eyck leerde Alphons Volders Herman Koch, Jan van Puijenbroeck en Willem van Konijnenburg kennen.

3 Tekeningen van Alphons Volders uit de Schenkgroeve. 

© Stichting Ondergrondse Werken

Volders en Eyck

Na de oorlog – een waarschijnlijk na de terugkeer van Jan van Puijenbroek naar België - trok Volders veel op met Charles Eyck. In 1919 exposeerden ze samen in Maastricht. Matthias Kemp schreef er een lovende recensie over waarin hij met name het tekentalent van Volders roemde. Dat Kemp het daarmee bij het rechte eind had blijkt uit het feit dat Volders zijn hele leven geroemd zou worden om zijn tekentalent, in pen en krijt.

In september 1919 vertrok Alphons Volders uit Meerssen richting Luik, een half jaar later reisde hij door naar Parijs. In 1922 reisde hij samen met Charles Eyck – die zojuist de Prix de Rome had gewonnen – mee naar Italië.

 

Volders_HeideMeerssen

Heide bij Meerssen. © Limburgs Museum

Restaurateur

In 1928 werd Alphons Volders door zijn oude leermeester Jan van Puijenbroeck betrokken bij de restauratie van de schatkamer van de Sint Servaaskerk. Dit is het begin van een nieuwe (en lange) carrière als restaurateur. Volders was daarin zo succesvol dat velen vergaten (en vergeten) dat hij naast restaurateur ook een zeer bekwaam uitvoerend kunstenaar was.

Volders_aanhetwerk2

Volders de kunstenaar

Volders was geen man van experimenten, van plotseling het roer omgooien, van zoeken naar abstractie. Hij bleef een ‘oude’ vakman en figuratief ingesteld. In die zin bleef hij ook trouw aan het adagio van Jan van Puijenbroeck: “Modern heeft twee letters te veel.”

Hij was ook een bescheiden man, die liefst in stilte werkte aan zijn kunstwerken. Een uitspraak van Willem van Konijnburg gebruikte hij als levensmotto: “Draagt hetgeen heilig is, niet uit de tempel naar het luidruchtig marktgekrijs. Laat de tempeldeuren gesloten, bewaakt het heiligste bezit en de gemeenschap zal met geloof en scheppende macht verrijkt blijven.”

Hij zocht duidelijk niet het lawaai en gekrakeel op dat er in zijn tijd ook over kunst ontstond. Vaak wordt de uitspraak van Willem van Konijnenburg geciteerd die hij omcirkelde en als levensmoto gebruikte.

Alphons Volders overleed op 29 juli 1974 in het ziekenhuis te Sittard. De uitvaart vond plaats in de basiliek te Meerssen.